Mã loại hình H21 là mã dùng cho hàng nhập khẩu khác, chủ yếu là hàng phi mậu dịch không nhằm mục đích kinh doanh. Cần nói rõ ngay: trong Quyết định 1357/QĐ-TCHQ, nhóm này chỉ có H11 (hàng xuất khẩu khác) và H21 (hàng nhập khẩu khác), KHÔNG có mã H22. Nếu đang tìm cụm “H21 H22”, mã đúng để khai hàng nhập phi mậu dịch là H21, còn chiều xuất là H11. Căn cứ: Quyết định 1357/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2021, hiệu lực 01/6/2021.
Tóm tắt nhanh
- Theo Quyết định 1357/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2021, nhóm mã “hàng hóa khác” chỉ gồm H11 (hàng xuất khẩu khác) và H21 (hàng nhập khẩu khác); không tồn tại mã H22.
- H21 dùng cho hàng nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại: quà biếu tặng, viện trợ, tài sản di chuyển, hàng mẫu, hàng của cơ quan ngoại giao.
- H11 là mã sóng đôi của H21 nhưng ở chiều xuất khẩu, dùng cho hàng xuất khẩu khác không nhằm mục đích kinh doanh.
- Khai H21 vẫn phải làm thủ tục hải quan, xuất trình chứng từ chứng minh tính phi mậu dịch; một số trường hợp được xét miễn thuế theo Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 107/2016/QH13.
- Khai sai loại hình có thể bị bác tờ khai, truy thu thuế và xử phạt theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP, thường lộ ra ở khâu kiểm tra sau thông quan.
- Nếu một tài liệu nhắc tới “H22”, cần đối chiếu lại bảng mã hiện hành vì đây không phải mã trong Quyết định 1357.
1. Mã loại hình H21 là gì và có mã H22 không?
Mã loại hình H21 là mã khai cho hàng nhập khẩu khác, chủ yếu là hàng phi mậu dịch; trong Quyết định 1357/QĐ-TCHQ không có mã H22. Nhiều người tìm cụm “H21 H22” vì nghĩ đây là một cặp, nhưng chiều xuất khẩu tương ứng là H11, không phải H22.
Mã loại hình H21 (hàng nhập khẩu khác): mã dùng khi nhập khẩu hàng hóa không phát sinh quan hệ mua bán thương mại, không nhằm mục đích sinh lợi, nhưng vẫn phải khai báo và chịu sự giám sát của cơ quan hải quan.
Trong Bảng mã loại hình, nhóm “hàng hóa khác” (còn gọi là phi mậu dịch) được thiết kế theo một cặp xuất – nhập:
- H11 – Hàng xuất khẩu khác: xuất quà biếu tặng, viện trợ, tài sản di chuyển ra nước ngoài.
- H21 – Hàng nhập khẩu khác: nhập các loại hàng tương tự ở chiều ngược lại.
- Không có H22: nếu gặp mã này trong tài liệu cũ hoặc hướng dẫn trôi nổi, cần đối chiếu lại bảng mã hiện hành.
Toàn bộ bảng mã và cách đọc xem bài bảng mã loại hình xuất nhập khẩu mới nhất; nhóm mã nhập khẩu thường dùng xem 7 mã loại hình nhập khẩu phổ biến.
2. Mã loại hình H21 dùng trong trường hợp nào?
H21 dùng khi hàng nhập khẩu không gắn với hoạt động mua bán thương mại và không nhằm mục đích kinh doanh. Điểm chung là không có hợp đồng mua bán hoặc không phát sinh doanh thu thương mại.
| Trường hợp | Ví dụ | Lưu ý |
|---|---|---|
| Quà biếu, tặng | Tổ chức, cá nhân nước ngoài tặng tổ chức, cá nhân tại Việt Nam | Cần chứng từ chứng minh không thanh toán |
| Viện trợ | Viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại | Có thể được xét miễn thuế theo điều kiện |
| Tài sản di chuyển | Tài sản của cá nhân, tổ chức chuyển về Việt Nam | Phải trong định mức, đúng đối tượng |
| Hàng mẫu | Hàng mẫu nghiên cứu, trưng bày không thanh toán | Giá trị nhỏ, không để bán |
| Cơ quan ngoại giao | Hàng của cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế | Theo chế độ ưu đãi riêng |

Hàng quà biếu, quà tặng là nhóm hay khai H21 nhất, chi tiết thủ tục và định mức miễn thuế xem bài nhập khẩu hàng gửi tặng.
3. Vì sao nhiều người nhầm có mã loại hình H22?
Nhầm lẫn H22 thường đến từ tài liệu cũ, hướng dẫn không chính thống hoặc do suy đoán rằng hàng phi mậu dịch phải có hai mức. Thực tế bảng mã chỉ phân theo chiều xuất (H11) và nhập (H21), không chia hàng phi mậu dịch thành loại thường và loại kiểm soát chặt.
Việc hàng nào phải giải trình kỹ hơn phụ thuộc bản chất hàng hóa và chính sách quản lý chuyên ngành, không phụ thuộc một mã riêng. Ví dụ hàng phi mậu dịch có giá trị lớn hoặc thuộc diện quản lý chuyên ngành vẫn khai H21, nhưng hồ sơ và kiểm tra có thể chặt hơn.
- Hàng phi mậu dịch giá trị lớn: vẫn khai H21, nhưng cần giải trình mục đích rõ hơn.
- Hàng thuộc quản lý chuyên ngành: khai H21 kèm giấy phép, kiểm tra chuyên ngành tương ứng.
- Hàng có thời hạn hoặc tạm nhập: không dùng H21 mà dùng nhóm mã tạm nhập, tái xuất phù hợp.
3.1. Phân biệt H21 với mã kinh doanh A11
Điểm mấu chốt để không nhầm là nhìn vào việc có mua bán hay không. A11 là nhập kinh doanh tiêu dùng, có hợp đồng mua bán và thanh toán, trong khi H21 dành cho hàng không phát sinh giao dịch thương mại. Cùng một mặt hàng, nếu nhập để bán thì khai A11, nếu nhận tặng hoặc viện trợ thì khai H21.
Sai lầm hay gặp là dùng H21 cho hàng thực chất có mua bán để né thuế hoặc giảm thủ tục. Cách làm này dễ bị phát hiện khi đối chiếu dòng tiền và chứng từ, dẫn tới truy thu và xử phạt. Khi chưa chắc hàng thuộc nhóm nào, nên mô tả rõ nguồn gốc và mục đích để được tư vấn trước khi mở tờ khai.
4. Hồ sơ và cách khai mã H21?
Hồ sơ khai H21 gồm chứng từ của lô hàng và tài liệu chứng minh tính phi mậu dịch. Khai trên hệ thống VNACCS như các loại hình khác, nhưng trọng tâm là chứng minh hàng không nhằm mục đích kinh doanh.
- Vận đơn và danh sách hàng: thể hiện hàng thực nhận.
- Chứng từ chứng minh phi mậu dịch: thư tặng, quyết định viện trợ, giấy tờ tài sản di chuyển.
- Giấy phép chuyên ngành: nếu hàng thuộc diện quản lý.
- Hồ sơ miễn thuế: khi thuộc diện được miễn theo Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 107/2016/QH13.
Cần hỗ trợ khai hàng phi mậu dịch, viện trợ hoặc tài sản di chuyển, bạn có thể gửi bộ chứng từ để Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn rà soát loại hình và điều kiện miễn thuế trước khi mở tờ khai. Xem dịch vụ khai báo hải quan trọn gói; hotline/Zalo 0902 916 031.
5. Nhầm lẫn thường gặp khi khai H21 và cách tránh?
Nhầm lẫn phổ biến nhất là tìm mã H22 cho hàng phi mậu dịch, trong khi chỉ có H21. Trong các hồ sơ Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn xử lý, lỗi hay gặp là dùng H21 cho hàng thực chất có mua bán, dẫn tới bị truy thu khi hậu kiểm.

| Nhầm lẫn | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Tìm mã H22 để khai | Không có mã, chọn nhầm loại hình | Dùng H21 cho hàng nhập phi mậu dịch |
| Khai H21 cho hàng có mua bán | Truy thu thuế, xử phạt khi hậu kiểm | Hàng kinh doanh khai A11 hoặc mã phù hợp |
| Khai H21 cho hàng tạm nhập | Sai bản chất, phải hủy tờ khai | Dùng nhóm mã tạm nhập, tái xuất |
| Thiếu chứng từ phi mậu dịch | Bị yêu cầu giải trình, chậm thông quan | Chuẩn bị thư tặng, quyết định viện trợ |
5.1. Tiêu chí lựa chọn loại hình
- Nếu hàng nhập không mua bán, không kinh doanh thì khai H21 vì là hàng nhập khẩu khác.
- Nếu hàng xuất không mua bán thì khai H11 vì là hàng xuất khẩu khác.
- Nếu hàng có hợp đồng mua bán thì khai mã kinh doanh (A11, B11…) vì đã là giao dịch thương mại.
6. Căn cứ pháp lý khi khai mã H21?
Căn cứ chính là Quyết định 1357/QĐ-TCHQ về Bảng mã loại hình, cùng các văn bản về thủ tục, thuế và xử phạt. Mã loại hình do bảng mã quy định, không nằm trong thông tư thủ tục.
- Bảng mã loại hình: Quyết định 1357/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2021, hiệu lực 01/6/2021, chưa có văn bản thay thế tới năm 2026.
- Thủ tục, hồ sơ hải quan: Thông tư 38/2015/TT-BTC được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC, cập nhật tiếp theo Thông tư 121/2025/TT-BTC, cần đối chiếu điều khoản hiện hành.
- Miễn thuế: Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 quy định các trường hợp được miễn, kèm điều kiện.
- Xử phạt: Nghị định 128/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
Cách phân biệt các mã trong nhóm xuất khẩu xem thêm bài mã loại hình xuất khẩu B11, B12, B13.
7. Câu hỏi thường gặp về mã loại hình H21, H22
Có mã loại hình H22 không?
Không. Trong Quyết định 1357/QĐ-TCHQ, nhóm hàng hóa khác chỉ có H11 (xuất khẩu khác) và H21 (nhập khẩu khác). Nếu tài liệu nào ghi H22, cần đối chiếu lại bảng mã hiện hành. Xem mục 1.
Hàng quà biếu tặng nhập khẩu khai mã gì?
Khai H21, hàng nhập khẩu khác. Cần chứng từ chứng minh không thanh toán và đúng đối tượng; một số trường hợp được xét miễn thuế theo định mức. Chi tiết ở mục 2.
H21 và H11 khác nhau thế nào?
H11 là hàng xuất khẩu khác, H21 là hàng nhập khẩu khác. Hai mã sóng đôi, khác nhau ở chiều hàng đi: H11 cho chiều xuất, H21 cho chiều nhập, cùng thuộc nhóm phi mậu dịch.
Khai H21 có được miễn thuế không?
Tùy trường hợp. Một số hàng như viện trợ, tài sản di chuyển, quà tặng trong định mức được xét miễn thuế theo Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 107/2016/QH13. Cần có hồ sơ chứng minh đủ điều kiện miễn.
Khai sai H21 bị xử lý thế nào?
Có thể bị bác hoặc hủy tờ khai, buộc khai lại, truy thu thuế và xử phạt theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Rủi ro thường xuất hiện khi kiểm tra sau thông quan, nên cần khai đúng bản chất ngay từ đầu.
Hàng viện trợ nhân đạo có phải nộp thuế không?
Nhiều trường hợp được miễn, nhưng không mặc nhiên. Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại được xét miễn thuế khi có đủ hồ sơ chứng minh nguồn viện trợ và đúng đối tượng tiếp nhận. Thiếu hồ sơ thì vẫn phải tính thuế như hàng thông thường, nên cần chuẩn bị quyết định tiếp nhận viện trợ trước khi làm thủ tục.
8. Kết luận
Mã loại hình H21 là mã khai cho hàng nhập khẩu khác, phi mậu dịch, còn mã H22 không tồn tại trong Quyết định 1357/QĐ-TCHQ; chiều xuất tương ứng là H11. Việc nên làm ngay là xác định hàng có thực sự phi mậu dịch hay không trước khi chọn H21. Gửi bộ chứng từ để được rà soát loại hình và điều kiện miễn thuế.
Biên soạn: Minh Châu — Chuyên viên khai báo hải quan, 8 năm kinh nghiệm. Cập nhật: 10/2026.

