0902 916 031
Sản xuất xuất khẩu là loại hình doanh nghiệp nhập nguyên liệu từ nước ngoài (mã loại hình E31), tự tổ chức sản xuất trong nước rồi xuất khẩu sản phẩm, và được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP). Điều kiện cốt lõi là chứng minh nguyên liệu đã đưa vào sản xuất và sản phẩm đã xuất khẩu. Nội dung dưới đây giải thích sản xuất xuất khẩu là gì, khác gia công ra sao, chính sách miễn thuế, quy trình và lỗi thường gặp.
Tóm tắt nhanh
- Sản xuất xuất khẩu (SXXK) là loại hình nhập nguyên liệu để tự sản xuất và xuất khẩu, dùng mã loại hình E31 khi nhập và E62 khi xuất sản phẩm.
- Nguyên liệu nhập theo loại hình E31 được miễn thuế nhập khẩu và không chịu thuế GTGT, theo Luật Thuế XK-NK 2016 và Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP).
- Khác gia công: doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu sở hữu nguyên liệu và thành phẩm, không làm thuê theo nguyên liệu của đối tác.
- Điều kiện miễn thuế: có cơ sở sản xuất, chứng minh nguyên liệu đưa vào sản xuất và sản phẩm đã xuất khẩu; nộp báo cáo quyết toán.
- Thủ tục theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC).
1. Sản xuất xuất khẩu là gì? Khác gì gia công?
SXXK (Sản xuất xuất khẩu – Manufacturing for Export): loại hình doanh nghiệp nhập nguyên liệu (mã loại hình E31), tự tổ chức sản xuất trong nước và xuất khẩu sản phẩm, được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu khi đáp ứng điều kiện.
Điểm khác biệt cốt lõi giữa sản xuất xuất khẩu và gia công nằm ở quyền sở hữu nguyên liệu và thành phẩm. Doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu tự mua nguyên liệu, sở hữu và chủ động toàn bộ quy trình; còn gia công là làm theo nguyên liệu và yêu cầu của bên đặt hàng nước ngoài.
| Tiêu chí | Sản xuất xuất khẩu (E31) | Gia công |
|---|---|---|
| Sở hữu nguyên liệu | Doanh nghiệp tự mua, tự sở hữu | Bên đặt gia công cung cấp |
| Quyền chủ động | Chủ động mẫu mã, tiến độ, thị trường | Theo yêu cầu đối tác |
| Chính sách thuế | Miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu khi xuất sản phẩm | Miễn thuế theo cơ chế gia công riêng |
2. Căn cứ pháp lý và chính sách miễn thuế
Chính sách miễn thuế cho hàng sản xuất xuất khẩu dựa trên luật thuế, nghị định hướng dẫn và thông tư về thủ tục hải quan. Rà soát nội bộ cần dùng đúng chuỗi văn bản hiện hành dưới đây.
| Văn bản | Nội dung | Tình trạng |
|---|---|---|
| Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 (107/2016/QH13) | Miễn thuế với nguyên liệu nhập để sản xuất hàng xuất khẩu | Còn hiệu lực |
| Nghị định 134/2016/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP (11/3/2021) | Hướng dẫn miễn thuế; điều kiện có cơ sở sản xuất và trường hợp thuê gia công lại | Còn hiệu lực |
| Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC | Thủ tục hải quan, quản lý nguyên liệu và báo cáo quyết toán | Còn hiệu lực |
Nguyên liệu nhập theo loại hình sản xuất xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu và không chịu thuế giá trị gia tăng, với điều kiện chứng minh đã đưa vào sản xuất và xuất khẩu sản phẩm. Toàn văn Nghị định 18/2021/NĐ-CP tham khảo tại VCCI và Thư viện pháp luật.
3. Mã loại hình E31 và E62
Doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu dùng hai mã loại hình chính khi mở tờ khai: E31 khi nhập nguyên liệu và E62 khi xuất sản phẩm. Khai đúng mã là điều kiện để được hưởng chính sách miễn thuế.
| Mã loại hình | Dùng khi | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| E31 | Nhập khẩu | Nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu |
| E62 | Xuất khẩu | Xuất sản phẩm được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu |
Khai sai mã loại hình có thể khiến lô hàng không được áp chính sách miễn thuế, phải nộp thuế rồi xin hoàn, mất thời gian và dòng tiền. Chi tiết cách khai từng mã xem bài mã loại hình sản xuất xuất khẩu và loại hình E62 khi xuất sản phẩm. Bối cảnh kiểm tra xuất xứ và chứng từ đầu vào xem thêm ở bài quy trình kiểm tra xác định xuất xứ.
4. Điều kiện miễn thuế nguyên liệu
Để được miễn thuế nguyên liệu nhập theo loại hình sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp phải có cơ sở sản xuất phù hợp, quản lý được nguyên liệu và chứng minh sản phẩm đã xuất khẩu. Trường hợp thuê gia công lại có quy định riêng.
- Nếu doanh nghiệp tự tổ chức toàn bộ khâu sản xuất → chọn loại hình E31 vì được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu khi xuất khẩu sản phẩm
- Nếu chỉ thuê gia công lại một phần hoặc một số công đoạn → chọn vẫn khai theo loại hình sản xuất xuất khẩu nhưng khai báo phần thuê gia công vì Nghị định 18/2021/NĐ-CP chỉ cho miễn thuế khi thuê gia công một phần
- Nếu làm hàng theo đơn đặt và nguyên liệu do đối tác nước ngoài cung cấp → chọn loại hình gia công thay vì sản xuất xuất khẩu vì bản chất sở hữu nguyên liệu khác nhau
5. Quy trình và báo cáo quyết toán
Quy trình sản xuất xuất khẩu đi từ đăng ký cơ sở sản xuất, nhập nguyên liệu, tổ chức sản xuất, xuất khẩu sản phẩm đến báo cáo quyết toán với cơ quan hải quan. Mỗi bước cần chứng từ và số liệu khớp nhau.
| Bước | Nội dung |
|---|---|
| 1. Khai báo cơ sở sản xuất | Thông báo cơ sở sản xuất, năng lực với cơ quan hải quan |
| 2. Nhập nguyên liệu (E31) | Mở tờ khai E31, khai đúng mục đích sản xuất xuất khẩu |
| 3. Quản lý, sản xuất | Theo dõi nguyên liệu, định mức, tồn kho qua sổ sách |
| 4. Xuất sản phẩm (E62) | Mở tờ khai E62, khai đúng số lượng, trị giá |
| 5. Báo cáo quyết toán | Nộp báo cáo quyết toán nguyên liệu, vật tư theo năm tài chính |
Báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư được thực hiện theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC). Số liệu trên báo cáo phải khớp giữa nhập, xuất và tồn để tránh bị ấn định thuế khi kiểm tra sau thông quan.
Định mức thực tế sử dụng nguyên liệu là dữ liệu then chốt trong quản lý loại hình sản xuất xuất khẩu. Doanh nghiệp cần xây dựng định mức cho từng mã sản phẩm, cập nhật khi thay đổi công nghệ hoặc nguyên liệu, và lưu chứng từ chứng minh phần hao hụt hợp lý. Khi phần chênh lệch giữa lượng nguyên liệu nhập và lượng cấu thành sản phẩm xuất khẩu không giải trình được, cơ quan hải quan có thể ấn định thuế cho phần đó.
6. Nhầm lẫn thường gặp
Phần lớn rủi ro khi làm sản xuất xuất khẩu đến từ quản lý nguyên liệu và khai báo, không phải do chính sách. Bảng dưới đây tổng hợp các lỗi phổ biến.
| Nhầm lẫn | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Khai nhầm mã loại hình (E31/E62) | Không được áp miễn thuế, phải nộp rồi xin hoàn | Xác định đúng mã trước khi mở tờ khai |
| Chênh lệch tồn kho giữa sổ sách và thực tế | Bị ấn định thuế, xử phạt khi quyết toán | Theo dõi định mức, tồn kho chặt chẽ |
| Nhầm sản xuất xuất khẩu với gia công | Áp sai cơ chế quản lý và thuế | Căn cứ quyền sở hữu nguyên liệu để phân biệt |
| Nộp báo cáo quyết toán trễ hoặc sai | Bị xử phạt, tăng rủi ro hậu kiểm | Lập báo cáo đúng hạn, số liệu khớp nhập – xuất – tồn |
Trong các hồ sơ Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn từng xử lý, lỗi hay gặp nhất ở loại hình sản xuất xuất khẩu là chênh lệch số liệu tồn kho khi quyết toán, đủ để cơ quan hải quan yêu cầu giải trình và ấn định thuế phần chênh lệch.
Chuẩn bị triển khai loại hình sản xuất xuất khẩu hoặc lo quyết toán nguyên liệu sắp đến hạn? Gửi thông tin nguyên liệu, sản phẩm và định mức để Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn rà soát mã loại hình, hồ sơ miễn thuế và báo cáo quyết toán, hạn chế rủi ro bị ấn định thuế. Tham khảo dịch vụ khai báo hải quan trọn gói hoặc trao đổi qua Zalo/hotline 0902 916 031.
7. Câu hỏi thường gặp
7.1. Nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu có phải nộp thuế không?
Không, nếu đáp ứng điều kiện. Nguyên liệu nhập theo loại hình E31 được miễn thuế nhập khẩu và không chịu thuế GTGT, với điều kiện chứng minh đã đưa vào sản xuất và xuất khẩu sản phẩm.
7.2. Sản xuất xuất khẩu khác gia công thế nào?
Doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu sở hữu nguyên liệu và thành phẩm, chủ động quy trình; còn gia công làm theo nguyên liệu và yêu cầu của bên đặt hàng nước ngoài.
7.3. Có được thuê gia công lại khi làm sản xuất xuất khẩu không?
Được, nhưng chỉ khi thuê gia công lại một phần nguyên liệu hoặc một số công đoạn, theo Nghị định 18/2021/NĐ-CP, và phải tuân thủ thủ tục hải quan liên quan.
7.4. Báo cáo quyết toán nộp khi nào?
Báo cáo quyết toán nguyên liệu, vật tư nộp theo năm tài chính, thực hiện theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC). Số liệu phải khớp nhập – xuất – tồn.
7.5. Mã loại hình E31 và E62 dùng khi nào?
E31 dùng khi nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu, E62 dùng khi xuất sản phẩm được sản xuất từ nguyên liệu đó.
8. Kết luận
Sản xuất xuất khẩu giúp doanh nghiệp chủ động sản xuất và được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu theo Luật Thuế XK-NK 2016 và Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP). Việc cần làm ngay là khai đúng mã loại hình E31/E62, quản lý chặt định mức và tồn kho, và nộp báo cáo quyết toán đúng hạn để giữ quyền miễn thuế.
Biên soạn: Minh Châu — Chuyên viên khai báo hải quan, 8 năm kinh nghiệm. Cập nhật: 09/2026.