Mã Loại Hình Nhập Khẩu A11, A12, A31: Phân Biệt Đúng

Mã loại hình nhập khẩu là chỉ tiêu bắt buộc trên tờ khai, phản ánh mục đích đưa hàng vào Việt Nam chứ không mô tả bản thân hàng hóa. Ba mã hay dùng nhất trong nhóm A là A11 (nhập kinh doanh tiêu dùng), A12 (nhập kinh doanh sản xuất, gồm cả hàng cho dự án đầu tư) và A31 (nhập khẩu hàng hóa đã xuất khẩu, tức tái nhập). Bảng mã hiện hành do Quyết định 1357/QĐ-TCHQ ban hành, không phải Phụ lục II Thông tư 38/2015 như nhiều tài liệu cũ dẫn.

1. Mã loại hình nhập khẩu là gì?

Mã loại hình là mã do cơ quan hải quan quy định để phân loại hàng nhập theo mục đích, phương thức và chế độ quản lý, không mô tả bản thân hàng hóa. Cùng một mặt hàng nhưng đưa vào Việt Nam với mục đích khác nhau sẽ mang mã loại hình khác nhau.

Mã loại hình nhập khẩu (import type code – mã chỉ tiêu trên tờ khai hải quan điện tử): căn cứ để xác định nghĩa vụ thuế, luồng tờ khai và chế độ quản lý, khác với mã HS vốn mô tả đặc tính hàng hóa.

Bảng mã loại hình hiện hành được ban hành kèm Quyết định 1357/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2021, hiệu lực từ 01/6/2021, thay cho Công văn 2765/TCHQ-GSQL năm 2015. Thủ tục khai báo vẫn theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC và Thông tư 121/2025/TT-BTC, hiệu lực 01/02/2026), nhưng bản thân danh mục mã này nằm ở Quyết định 1357, không phải Phụ lục II của Thông tư 38.

Khai đúng mã loại hình quan trọng vì nó là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, ảnh hưởng đến luồng tờ khai và liên quan trực tiếp tới rủi ro hậu kiểm, ấn định thuế.

2. Có bao nhiêu nhóm mã loại hình?

Bảng mã chia theo nhóm mục đích, trong đó chữ cái đầu là nhóm loại hình, chữ số phía sau phân biệt mục đích cụ thể. Các nhóm nhập khẩu chính:

Nhóm	Ý nghĩa	Ví dụ mã
A	Nhập kinh doanh, sản xuất, tái nhập, tiêu thụ nội địa	A11, A12, A21, A31, A41, A42
E	Nhập cho gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất	E11, E13, E15, E21, E31
G	Tạm nhập	G11, G12, G13, G14
C	Hàng gửi kho ngoại quan, trung chuyển	C11, C21
H	Nhập khác (viện trợ, quà biếu, hàng không nhằm mục đích thương mại)	H11

Trong nhóm A, ba mã A11, A12 và A31 được nhắc tới nhiều nhất, nhưng chúng phục vụ ba tình huống hoàn toàn khác nhau, nên cũng là nơi dễ nhầm.

3. Mã loại hình A11 – Nhập kinh doanh tiêu dùng

A11 áp dụng cho hàng nhập để kinh doanh, phân phối hoặc tiêu dùng trong nước, không phục vụ trực tiếp cho sản xuất. Đây là mã của doanh nghiệp thương mại thuần túy.

Đặc điểm của mã loại hình A11:

• Hàng nhập về để bán, phân phối hoặc tiêu dùng, gồm cả nhập từ nước ngoài, từ khu phi thuế quan, DNCX và nhập tại chỗ.
• Doanh nghiệp nộp đầy đủ thuế nhập khẩu và thuế GTGT.
• Không phát sinh nghĩa vụ quyết toán nguyên vật liệu như loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu.

Nếu hàng thực tế đưa vào sản xuất mà vẫn khai A11, doanh nghiệp có thể bị đánh giá khai sai mục đích nhập khẩu khi hậu kiểm.

4. Mã loại hình A12 – Nhập kinh doanh sản xuất

A12 dùng cho hàng nhập phục vụ sản xuất trong nước, gồm nguyên liệu, vật tư, linh kiện, máy móc, và bao gồm cả hàng nhập để thực hiện dự án đầu tư.

Điểm cần nhớ về mã loại hình A12:

• Không yêu cầu sản phẩm đầu ra phải xuất khẩu, khác với loại hình sản xuất xuất khẩu nhóm E.
• Không được miễn thuế nhập khẩu theo diện gia công, sản xuất xuất khẩu; vẫn chịu thuế GTGT.
• Hàng tạo tài sản cố định của dự án đầu tư ưu đãi khai theo A12 và xét miễn thuế theo Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 107/2016/QH13, chứ không khai sang A31.

Điểm mấu chốt là mục đích sử dụng cho sản xuất; khi hậu kiểm, doanh nghiệp phải chứng minh được việc đưa hàng vào sản xuất hoặc vào dự án. Tham khảo ví dụ về miễn thuế thiết bị đồng bộ dự án đầu tư tại miễn thuế nhập khẩu thiết bị đồng bộ cho dự án đầu tư.

5. Mã loại hình A31 – Nhập khẩu hàng hóa đã xuất khẩu

A31 là nhập khẩu hàng hóa đã xuất khẩu, tức tái nhập trở lại hàng trước đó đã xuất đi, không phải nhập hàng cho dự án đầu tư như một số tài liệu nhầm.

Theo Quyết định 1357/QĐ-TCHQ, A31 dùng cho các trường hợp tái nhập hàng đã xuất của:

• Hàng xuất kinh doanh, sản phẩm gia công, sản phẩm sản xuất xuất khẩu, sản phẩm của DNCX.
• Nguyên liệu, vật tư dư thừa; phế liệu, phế phẩm của nguyên liệu đặt nước ngoài gia công.
• Hàng đã xuất bị đối tác trả lại để tiêu thụ nội địa hoặc tiêu hủy.

Vì gắn với hàng đã xuất rồi quay lại, A31 kéo theo nghĩa vụ xử lý thuế của tờ khai xuất ban đầu và thuộc diện cơ quan hải quan theo dõi chặt. Khai nhầm hàng dự án đầu tư sang A31 là lỗi bản chất, dễ bị bác tờ khai.

6. Nhầm lẫn thường gặp giữa A11, A12 và A31

Ba mã khác nhau ở mục đích hàng hóa, nên chọn sai mục đích là chọn sai mã.

Mã	Dùng khi	Nhầm lẫn hay gặp
A11	Hàng nhập để bán, tiêu dùng	Hàng thực chất đưa vào sản xuất vẫn khai A11
A12	Hàng cho sản xuất trong nước, cả dự án đầu tư	Khai nhầm hàng dự án sang A31
A31	Tái nhập hàng trước đó đã xuất khẩu	Hiểu sai A31 là nhập hàng dự án đầu tư

Tiêu chí lựa chọn mã loại hình:

• Nếu hàng nhập để bán, phân phối, tiêu dùng → chọn A11, vì không phục vụ sản xuất.
• Nếu hàng là nguyên liệu, máy móc cho sản xuất hoặc dự án đầu tư → chọn A12, vì đúng mục đích sản xuất.
• Nếu hàng trước đó đã xuất khẩu nay nhập trở lại → chọn A31, vì bản chất là tái nhập.

Chưa chắc nên khai mã nào cho lô hàng? Gửi hợp đồng, mục đích sử dụng và chứng từ tờ khai để Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn đối chiếu mã loại hình trước khi truyền tờ khai, tham khảo dịch vụ khai báo hải quan trọn gói.

6.1. Khai sai mã loại hình bị xử lý thế nào?

Mã loại hình là chỉ tiêu trọng yếu để đánh giá rủi ro, nên khai sai kéo theo ấn định thuế và xử phạt. Hậu quả gồm:

• Ấn định lại nghĩa vụ thuế theo đúng loại hình thực tế.
• Truy thu ưu đãi thuế đã hưởng không đúng, nhất là với hàng khai A12 cho dự án đầu tư.
• Xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP.

Trong các hồ sơ Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn xử lý, lỗi phổ biến không phải chọn sai chữ cái nhóm mà là khai A11 cho hàng thực chất đưa vào sản xuất, dẫn tới vướng khi quyết toán. Khi hàng đã xuất bị trả lại, xem thêm quy trình liên kết tờ khai tại liên kết mã hợp đồng gia công và mã tờ khai.

7. Căn cứ pháp lý và tình trạng hiệu lực

Danh mục mã loại hình và thủ tục khai dựa trên các văn bản sau.

• Quyết định 1357/QĐ-TCHQ: bảng mã loại hình xuất khẩu, nhập khẩu, hiệu lực 01/6/2021, thay Công văn 2765/TCHQ-GSQL.
• Thông tư 38/2015/TT-BTC: thủ tục hải quan, sửa bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC và Thông tư 121/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/02/2026).
• Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 107/2016/QH13: căn cứ miễn thuế hàng tạo tài sản cố định dự án đầu tư ưu đãi.
• Nghị định 128/2020/NĐ-CP: xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Vì bảng mã có thể được Tổng cục Hải quan cập nhật, nên trước khi khai một loại hình ít gặp, doanh nghiệp nên tra lại bản mã loại hình hiện hành.

8. Câu hỏi thường gặp

Mã loại hình A31 là nhập hàng dự án đầu tư phải không?

Không. A31 là nhập khẩu hàng hóa đã xuất khẩu, tức tái nhập hàng trước đó đã xuất. Hàng cho dự án đầu tư khai theo A12. Xem mục 5.

A11 và A12 khác nhau ở đâu?

A11 là nhập để kinh doanh, tiêu dùng; A12 là nhập để sản xuất trong nước. Khác biệt nằm ở mục đích sử dụng hàng, không ở loại hàng. Xem mục 3.

Mã loại hình nằm ở văn bản nào?

Ở Quyết định 1357/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2021, không phải Phụ lục II Thông tư 38/2015. Thủ tục khai vẫn theo Thông tư 38/2015 và các bản sửa đổi. Xem mục 1.

Nhập máy móc cho dự án đầu tư khai mã nào?

Khai A12 và xét miễn thuế nhập khẩu theo Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 107/2016/QH13 nếu đủ điều kiện ưu đãi. Xem mục 4.

Khai sai mã loại hình có bị phạt không?

Có. Doanh nghiệp bị ấn định thuế, truy thu ưu đãi đã hưởng sai và xử phạt theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Xem mục 6.

Hàng đã xuất bị trả lại thì khai mã gì?

Khai A31 nếu tái nhập để tiêu thụ nội địa hoặc tiêu hủy, gắn với tờ khai xuất ban đầu. Xem mục 5.

9. Kết luận

Mã loại hình nhập khẩu quyết định toàn bộ chế độ quản lý và nghĩa vụ thuế của lô hàng, nên cần chọn theo đúng mục đích: A11 cho kinh doanh tiêu dùng, A12 cho sản xuất và dự án đầu tư, A31 cho hàng đã xuất nay tái nhập. Việc nên làm ngay là đối chiếu mục đích sử dụng với bảng mã trong Quyết định 1357/QĐ-TCHQ trước khi truyền tờ khai.

Biên soạn: Minh Châu — Chuyên viên khai báo hải quan, 8 năm kinh nghiệm. Cập nhật: 10/2026.