Thạch Dừa Thô Là Gì? Mã HS, Thủ Tục Và Rủi Ro Khi Xuất Khẩu Đi Đài Loan (2026)

Thạch dừa thô (Coconut Sap and Extract) là mặt hàng xuất khẩu sang Đài Loan có tốc độ tăng trưởng tốt nhưng cũng là mặt hàng bị áp sai mã HS nhiều nhất trong nhóm chế phẩm từ dừa, do bản chất sản phẩm nằm ở vùng ranh giới giữa “nông sản” và “chế phẩm công nghiệp”.

Bài viết này, Khai báo hải quan Lê Nguyễn đi sâu vào 5 vấn đề doanh nghiệp cần giải quyết dứt điểm trước khi ký hợp đồng xuất khẩu: bản chất sản phẩm, mã HS chính xác theo từng tình trạng hàng, hồ sơ hải quan, C/O sang Đài Loan (thị trường không có FTA), và mức phạt cụ thể nếu khai sai khi xuất khẩu Đài Loan và các thị trường khác.

1. Thạch Dừa Thô(Coconut Sap and Extract) Là Gì? Phân Biệt Với Các Sản Phẩm Dừa Khác

1.1. Bản chất và quy trình tạo thành

Thạch dừa thô (nata de coco) là sinh khối cellulose vi khuẩn, hình thành qua 3 giai đoạn:

1. Lên men: Nước dừa được bổ sung đường, acid acetic và cấy vi khuẩn Acetobacter xylinum
2. Tạo màng: Vi khuẩn tổng hợp cellulose ngoại bào, kết thành lớp màng gel dày trên bề mặt dịch lên men (7–14 ngày)
3. Thu hoạch dạng thô: Lớp màng gel được lấy ra, rửa, cắt thành miếng lớn hoặc khối — đây là thạch dừa thô, chưa qua xử lý cắt hạt, ngâm siro, tiệt trùng đóng gói bán lẻ

1.2. Vì sao không xếp vào nhóm nông sản sơ chế

Ba yếu tố loại thạch dừa thô khỏi nhóm nông sản sơ chế ban đầu (Chương 7, 8 — rau quả tươi/sơ chế):

• Nguyên liệu đầu vào bị chuyển hóa hoàn toàn: nước dừa (chất lỏng) → cellulose (chất rắn dạng gel) qua phản ứng sinh học, không còn giữ cấu trúc tế bào thực vật ban đầu như dừa tươi/dừa khô
• Cần quy trình kiểm soát công nghiệp: nhiệt độ, pH, chủng vi khuẩn, thời gian lên men — không phải sơ chế cơ học (rửa, cắt, sấy) như nông sản thông thường
• Sản phẩm mới hoàn toàn về mặt hóa học: cellulose vi khuẩn không tồn tại trong quả dừa nguyên bản

→ Đây là căn cứ để xếp vào Chương 21 – Các chế phẩm ăn được khác, không phải Chương 8 (quả dừa) hay Chương 20 (mứt/quả chế biến).

1.3. Bảng phân biệt nhanh với các sản phẩm dừa khác

Sản phẩm	Bản chất	Chương HS
Dừa tươi nguyên trái	Nông sản chưa qua chế biến	Chương 8 (0801)
Cơm dừa nạo sấy	Sơ chế cơ học (nạo, sấy)	Chương 8 (0801.12)
Nước cốt dừa	Ép/chiết từ cơm dừa	Chương 21 (2106.90.93)
Thạch dừa thô (nata de coco)	Sinh khối lên men từ nước dừa	Chương 21 (2106.90.99)
Thạch dừa đóng hộp có siro	Thạch dừa thô + chế biến thêm (ngâm siro, tiệt trùng)	Có thể chuyển nhóm — xem mục 2.3

2. Mã HS Thạch Dừa Thô (Coconut Sap and Extract) — Phân Loại Chi Tiết Theo Từng Tình Trạng Hàng

2.1. Căn cứ pháp lý hiện hành

Áp dụng Thông tư 31/2022/TT-BTC (hiệu lực 01/12/2022), thay thế Thông tư 65/2017/TT-BTC và Thông tư 09/2019/TT-BTC. Danh mục 2022 gồm 21 Phần, 97 Chương, 11.414 dòng hàng cấp 8 số — trong đó Chương 21 (thực phẩm chế biến) là một trong các chương được cập nhật nội dung so với Danh mục 2017.

2.2. Áp mã theo 6 Quy tắc tổng quát (GRI — Phụ lục II, TT31/2022/TT-BTC)

Với thạch dừa thô, 2 quy tắc quyết định trực tiếp:

• Quy tắc 1: Căn cứ vào chú giải Chương và mô tả hàng hóa thực tế — không dựa vào tên thương mại “thạch dừa” mà phải mô tả đúng bản chất: “sinh khối cellulose lên men từ nước dừa, dạng miếng/khối, chưa qua chế biến thêm”
• Quy tắc 3(a): Khi hàng hóa có thể xếp vào nhiều nhóm, ưu tiên nhóm có mô tả cụ thể nhất — 2106 (“chế phẩm thực phẩm chưa được chi tiết hoặc ghi ở nơi khác”) là nhóm phù hợp nhất vì không có nhóm nào mô tả đích danh “nata de coco”

2.3. Mã HS áp dụng theo tình trạng thực tế

Tình trạng hàng	Mã HS 8 số	Căn cứ
Miếng lớn/khối, ngâm nước dừa hoặc nước muối bảo quản, chưa cắt hạt, chưa tẩm đường	2106.90.99	Nhóm 21.06, phân nhóm “Loại khác”
Đã cắt hạt, ngâm siro đường, đóng gói sẵn dạng ăn liền/bán lẻ	Cần đối chiếu lại — có thể vẫn thuộc 2106.90.99 nếu bản chất chính vẫn là thạch dừa (thành phần siro không làm thay đổi bản chất chủ đạo theo Quy tắc 3(b) — hỗn hợp được phân loại theo thành phần tạo nên đặc tính cơ bản)
Trộn với nước ép trái cây, đóng chai làm thức uống có thạch dừa	Chuyển nhóm — xét theo nhóm đồ uống (22.02) vì bản chất chính lúc này là “đồ uống”, thạch dừa chỉ là thành phần phụ

Với hàng xuất khẩu là “thạch dừa thô” nguyên liệu (đúng như lô hàng Cont 20GP HCM–Taichung), mã áp dụng chính xác là 2106.90.99.

2.4. Vì sao doanh nghiệp thường áp sai 

Ba lỗi phổ biến quan sát được trong thực tế khai báo:

1. Ghi mô tả hàng hóa mơ hồ (“thạch dừa”, không ghi rõ dạng thô/dạng chế biến) → hải quan yêu cầu kiểm hóa để xác minh
2. Tra cứu theo Thông tư 65/2017/TT-BTC đã hết hiệu lực → sai lệch với Danh mục hiện hành TT31/2022/TT-BTC
3. Nhầm giữa mã của “nước cốt dừa” (2106.90.93) và “chế phẩm thực phẩm loại khác” (2106.90.99) do cùng nằm trong nhóm 2106

2.5. Hậu quả khi khai sai mã HS thạch dừa thô

Căn cứ Nghị định 128/2020/NĐ-CP:

• Khai sai mã dẫn đến thiếu số thuế phải nộp → phạt 20% số thuế thiếu
• Bị yêu cầu sửa tờ khai, tờ khai chuyển luồng Vàng/Đỏ thay vì luồng Xanh → chậm thông quan, phát sinh phí lưu cont/lưu bãi (thường 800.000–1.500.000 VNĐ/ngày/cont tùy hãng tàu)
• Nếu mã HS trên tờ khai không khớp mã HS trên C/O → đối tác nhập khẩu Đài Loan có thể bị từ chối thông quan hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ

Khuyến nghị: Với lô hàng xuất khẩu định kỳ, xin Thông báo kết quả phân loại trước mã số hàng hóa tại Tổng cục Hải quan (thời hạn xử lý 30 ngày, hiệu lực áp dụng cho các lô hàng tương tự sau này) để loại bỏ hoàn toàn rủi ro tranh chấp mã.

3. Hồ Sơ Và Thủ Tục Xuất Khẩu Thạch Dừa Thô Đi Đài Loan

3.1. Bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu

Chứng từ	Bắt buộc	Nơi cấp/nộp
Tờ khai hải quan điện tử	Có	Hệ thống VNACCS
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract)	Có	Doanh nghiệp tự lập
Hóa đơn thương mại (Invoice) + Phiếu đóng gói (Packing List)	Có	Doanh nghiệp tự lập
Vận đơn (Bill of Lading)	Có	Hãng tàu/forwarder
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)	Có — bắt buộc vì nguồn gốc thực vật	Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng, đăng ký qua Cổng thông tin Một cửa quốc gia
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)	Theo yêu cầu đối tác nhập khẩu	VCCI (xem mục 3.3)

3.2. Quy trình kiểm dịch thực vật — chi tiết từng bước

1. Đăng ký kiểm dịch trên Hệ thống Một cửa quốc gia (naqs.gov.vn) trước khi hàng ra cảng, tối thiểu 1 ngày làm việc
2. Đăng ký lấy mẫu: cán bộ kiểm dịch đến kho/cảng lấy mẫu thực tế lô hàng
3. Kiểm tra và cấp chứng thư: nếu đạt yêu cầu, cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật trong 1–2 ngày làm việc
4. Chứng thư này gửi kèm bộ hồ sơ cho nhà nhập khẩu Đài Loan để làm thủ tục nhập khẩu

3.3. C/O đi Đài Loan — Điểm khác biệt quan trọng cần lưu ý

Việt Nam và Đài Loan chưa ký FTA, hai bên chỉ áp dụng nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN). Điều này thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận C/O so với các thị trường có FTA (Trung Quốc, Hàn Quốc, EU…):

• Không có C/O ưu đãi thuế quan (không dùng Form D, E, AK… vì không có hiệp định song phương/đa phương nào giữa hai bên)
• C/O sử dụng là Form B — giấy chứng nhận xuất xứ không ưu đãi, do VCCI (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) cấp, chỉ nhằm mục đích chứng minh hàng hóa sản xuất tại Việt Nam — không giúp giảm thuế nhập khẩu tại Đài Loan
• Nhà nhập khẩu Đài Loan yêu cầu Form B chủ yếu để: (a) làm hồ sơ khai báo nội bộ, (b) đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của khách hàng cuối, (c) một số trường hợp dùng làm căn cứ xin ưu đãi từ bên thứ ba nếu tái xuất

Sai lầm thường gặp: nhiều đơn vị tư vấn ghi chung “làm C/O để hưởng ưu đãi thuế khi xuất Đài Loan” — đây là thông tin sai vì không tồn tại ưu đãi thuế song phương Việt Nam–Đài Loan. Doanh nghiệp cần hiểu đúng để không kỳ vọng sai về chi phí thuế nhập khẩu bên Đài Loan.

3.4. Yêu cầu nhãn mác khi hàng đến Đài Loan

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA) kiểm soát nhãn mác thực phẩm nhập khẩu, yêu cầu tối thiểu:

• Tên sản phẩm bằng tiếng Trung (hoặc song ngữ Anh–Trung)
• Thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng
• Tên và địa chỉ nhà sản xuất/nhà nhập khẩu tại Đài Loan
• Điều kiện bảo quản

Thiếu nhãn mác đúng chuẩn là nguyên nhân phổ biến khiến hàng bị giữ tại cảng nhập, không phải do sai mã HS hay thiếu C/O.

4. Bảng Tổng Hợp Rủi Ro — Nguyên Nhân — Hậu Quả

Rủi ro	Nguyên nhân gốc	Hậu quả	Cách phòng tránh
Áp sai mã HS	Mô tả hàng hóa mơ hồ, tra văn bản cũ	Phạt 20% thuế thiếu, chậm thông quan	Mô tả đúng bản chất + xin phân loại trước
Hàng bị giữ tại Đài Loan	Thiếu/sai nhãn mác tiếng Trung	Phát sinh phí lưu kho bên nhập khẩu, ảnh hưởng quan hệ đối tác	Chuẩn hóa nhãn mác theo yêu cầu TFDA trước khi xuất
Kỳ vọng sai về ưu đãi thuế	Nhầm C/O Form B là C/O ưu đãi	Sai lệch trong đàm phán giá với đối tác	Hiểu rõ Việt Nam–Đài Loan không có FTA
Mã HS tờ khai lệch với C/O	Hai bộ phận làm độc lập, không đối chiếu	Đối tác nhập khẩu bị yêu cầu bổ sung hồ sơ	Một đơn vị xử lý đồng bộ toàn bộ chứng từ

5. Vì Sao Nên Khai Báo Qua Đơn Vị Chuyên Trách – Khai báo hải quan Lê Nguyễn

Thống kê từ giới chuyên môn xuất nhập khẩu cho thấy phần lớn tranh chấp với hải quan sau thông quan xuất phát từ mã HS và trị giá khai báo — đặc biệt với mặt hàng có tính chất kỹ thuật như thạch dừa thô, nơi ranh giới giữa các phân nhóm phụ thuộc vào tình trạng thực tế hàng hóa mà không phải ai cũng nắm rõ 6 Quy tắc GRI.

Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn xử lý hàng chục lô hàng xuất khẩu mỗi ngày, đa ngành hàng, đi các thị trường Châu Á, Châu Âu, Mỹ. Với mặt hàng dễ tranh chấp mã như thạch dừa thô, quy trình làm việc gồm:

1. Kiểm tra tình trạng thực tế hàng hóa trước khi khai (thô/đã chế biến thêm)
2. Đối chiếu mã HS theo đúng Thông tư 31/2022/TT-BTC và GRI
3. Đồng bộ mã HS giữa tờ khai và C/O để tránh vướng mắc bên nhập khẩu
4. Xử lý song song kiểm dịch thực vật để không trễ tiến độ giao cont

FAQ

Thạch dừa thô xuất khẩu có phải nộp thuế xuất khẩu không? Phần lớn mặt hàng chế biến từ nông sản như thạch dừa thô thuộc danh mục thuế xuất khẩu 0% theo Biểu thuế xuất khẩu hiện hành — doanh nghiệp cần tra cứu chính xác theo mã 2106.90.99 tại Biểu thuế XNK áp dụng cho từng thời kỳ vì có thể thay đổi theo Nghị định điều chỉnh thuế.

Có cần C/O khi xuất thạch dừa thô đi Đài Loan không? Không bắt buộc theo luật Việt Nam, nhưng hầu hết nhà nhập khẩu Đài Loan yêu cầu C/O Form B để chứng minh nguồn gốc — không phải để hưởng ưu đãi thuế vì hai nước chưa có FTA.

Mã HS 2106.90.99 có áp dụng cho mọi lô thạch dừa không? Không. Chỉ áp dụng cho thạch dừa dạng thô/nguyên liệu. Hàng đã pha chế thành đồ uống hoặc phối trộn thành sản phẩm khác cần phân loại lại theo Quy tắc 3(b) GRI.

Đang chuẩn bị lô hàng thạch dừa thô hoặc mặt hàng dễ tranh chấp mã HS đi Đài Loan? Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn kiểm tra mã HS và bộ hồ sơ miễn phí trước khi khai, đảm bảo thông quan đúng ngay lần đầu. 👉 khaibaohaiquanvn.com

Tất cả quy trình được thực hiện đồng bộ bởi đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, đảm bảo không phát sinh chi phí ngoài thỏa thuận, minh bạch trong báo giá và tối ưu thời gian thông quan.

Chúng tôi không chỉ thực hiện dịch vụ logistics.
Chúng tôi đồng hành như một bộ phận xuất nhập khẩu chuyên nghiệp bên trong doanh nghiệp bạn.

 

>> Xem thêm:

1.  Kinh Nghiệm Nhập Khẩu Thiết Bị Công Nghiệp Kích Thước Lớn
2. Gia dụng nhập khẩu: 9 bước ủy thác hàng gia dụng – giải pháp hợp pháp cho kinh doanh online
3. 5 QUY ĐỊNH PHẢI BIẾT KHI NHẬP LÔ HÀNG GIA CÔNG ĐẦU TIÊN: THÔNG BÁO CƠ SỞ SẢN XUẤT THEO QUY ĐỊNH MỚI

 

Liên hệ ngay để được tư vấn

📍 Địa chỉ: 131/6, Đường số 8, Linh Xuân, Thủ Đức

🌐 Facebook: Khai báo hải quan Lê Nguyễn

📞 Hotline/Zalo: 0902 916 031
🎬 Tiktok: lenguyen.kbhq