Nhập khẩu nguyên liệu gia công có phải đóng thuế không? Không, nếu đáp ứng đủ điều kiện. Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập để gia công sản phẩm xuất khẩu được miễn toàn bộ thuế nhập khẩu theo khoản 6 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 và Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Bài viết hướng dẫn điều kiện miễn thuế, hồ sơ, quy trình khai báo và lỗi khiến doanh nghiệp bị truy thu.
1. Những hàng hóa nào được miễn thuế khi nhập để gia công?
Diện được miễn thuế nguyên liệu gia công khá rộng. Theo Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP), năm nhóm hàng hóa sau được miễn thuế nhập khẩu trong hợp đồng gia công xuất khẩu:
- Nguyên liệu cấu thành sản phẩm: nguyên liệu, bán thành phẩm, vật tư (kể cả bao bì), linh kiện trực tiếp cấu thành sản phẩm xuất khẩu hoặc tham gia trực tiếp vào quá trình gia công (chất xúc tác, dung môi).
- Hàng mẫu phục vụ gia công: hàng nhập không để mua bán, chỉ làm mẫu sản xuất theo yêu cầu đối tác nước ngoài.
- Máy móc, thiết bị: máy móc nhập khẩu được thỏa thuận trong hợp đồng để trực tiếp thực hiện gia công.
- Sản phẩm hoàn chỉnh gắn vào sản phẩm gia công: nhập để gắn kèm, đóng đồng bộ rồi xuất khẩu (phải ghi rõ trong hợp đồng/phụ lục).
- Linh kiện, phụ tùng bảo hành: phục vụ bảo hành sản phẩm gia công xuất khẩu (ghi rõ trong hợp đồng).
Lưu ý: bên nhận gia công tự bỏ tiền mua nguyên liệu để thực hiện hợp đồng vẫn được miễn thuế, không nhất thiết phải do bên thuê gia công nước ngoài cung cấp.

2. Điều kiện để được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu gia công
Không phải cứ có hợp đồng gia công là tự động được miễn thuế nguyên liệu gia công. Doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời bốn điều kiện:
- Có hợp đồng gia công đúng quy định: ký theo Điều 39 Nghị định 69/2018/NĐ-CP, đủ tên hàng, số lượng, đơn giá gia công, định mức, thời hạn, thanh toán và điều khoản xử lý phế liệu, phế phẩm.
- Có cơ sở sản xuất tại Việt Nam: có quyền sở hữu hoặc sử dụng cơ sở, máy móc và đã thông báo cơ sở gia công, sản xuất với hải quan.
- Nguyên liệu thực tế dùng để gia công hàng xuất khẩu: dùng vào mục đích khác (bán nội địa, tiêu dùng nội bộ) thì phải kê khai nộp thuế.
- Quyết toán định kỳ với hải quan: báo cáo lượng nhập, thực sử dụng, sản phẩm xuất khẩu và phế liệu, phế phẩm; kê khai sai dẫn tới truy thu và phạt.
Doanh nghiệp mới thành lập cần hoàn tất thông báo cơ sở gia công trước khi mở tờ khai nhập lô nguyên liệu đầu tiên.
3. Hồ sơ hải quan khi nhập khẩu nguyên liệu gia công
Bộ hồ sơ gồm hồ sơ hải quan tiêu chuẩn và hồ sơ bổ sung đặc thù loại hình gia công.
| Chứng từ | Ghi chú |
|---|---|
| Tờ khai hải quan điện tử | Khai trên VNACCS/VCIS, mã loại hình E31 (nhập nguyên liệu gia công) |
| Hóa đơn thương mại (Invoice) | Thể hiện trị giá nguyên liệu |
| Phiếu đóng gói (Packing List) | Số lượng, trọng lượng, ký mã hiệu |
| Vận đơn (B/L, AWB) | Chứng từ vận tải để nhận hàng |
| Hợp đồng gia công + thông báo hợp đồng | Làm trước lần nhập đầu tiên theo từng hợp đồng |
| Thông báo cơ sở gia công/sản xuất | Nộp lần đầu; cập nhật khi đổi địa điểm |
| Giấy phép/kết quả kiểm tra chuyên ngành | Tùy loại nguyên liệu (hóa chất, thực phẩm, điện tử…) |

Chuẩn bị đủ bộ hồ sơ nguyên liệu gia công ngay từ đầu giúp tờ khai vào luồng xanh và giữ được quyền miễn thuế. Chi tiết bộ hồ sơ hợp đồng xem hồ sơ đăng ký hợp đồng gia công gồm những gì; về hậu kiểm, xem kiểm tra sau thông quan doanh nghiệp gia công.
4. Quy trình khai báo hải quan nguyên liệu gia công — từng bước
- Bước 1 — Thông báo hợp đồng gia công: trước khi nhập lô nguyên liệu đầu tiên, nộp thông báo hợp đồng cho Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục (kèm bản sao hợp đồng, định mức dự kiến, danh mục nguyên liệu và sản phẩm).
- Bước 2 — Khai tờ khai điện tử: khai trên VNACCS/VCIS với mã loại hình E31; điền tên nguyên liệu, mã HS, số lượng, đơn giá, số hợp đồng, đối tác. Khai đúng E31 là yếu tố then chốt để hệ thống xác định diện miễn thuế.
- Bước 3 — Nhận phân luồng: luồng xanh thông quan ngay; luồng vàng kiểm tra hồ sơ giấy; luồng đỏ kiểm tra cả hồ sơ và thực tế hàng (hay gặp với doanh nghiệp mới, nguyên liệu giá trị cao).
- Bước 4 — Nộp lệ phí và nhận hàng: nộp lệ phí hải quan theo Thông tư 14/2021/TT-BTC (nhiều trường hợp gia công được miễn), xuất trình tờ khai thông quan để nhận hàng.
- Bước 5 — Theo dõi kho: lập sổ nhập – xuất – tồn theo từng hợp đồng, làm cơ sở lập báo cáo quyết toán.
- Bước 6 — Quyết toán với hải quan: định kỳ nộp báo cáo quyết toán thể hiện tổng nhập, tổng xuất khẩu, định mức thực tế, phế liệu, phế phẩm.
Về khâu quyết toán, xem thêm báo cáo quyết toán gia công: hạn nộp, nơi nộp và mức phạt.
Chuẩn bị nhập lô nguyên liệu gia công đầu tiên? Gửi hợp đồng và danh mục nguyên liệu để Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn rà điều kiện miễn thuế, thông báo hợp đồng và khai đúng mã E31, tránh bị luồng đỏ hay truy thu. Trao đổi qua Zalo 0902 916 031.
5. Những sai lầm khiến doanh nghiệp bị truy thu thuế
| Sai lầm | Hậu quả |
|---|---|
| Khai sai mã loại hình (A11 thay vì E31) | Bị tính thuế nhập khẩu ngay trên tờ khai |
| Chưa thông báo hợp đồng gia công trước khi nhập | Lô hàng không được xác nhận diện miễn thuế |
| Định mức hợp đồng và thực tế chênh lệch lớn | Phần vượt định mức bị truy thu thuế hồi tố |
| Không lưu đủ chứng từ (tối thiểu 5 năm) | Rủi ro pháp lý lớn khi hậu kiểm |
| Dùng nguyên liệu gia công vào mục đích khác | Phải nộp thuế; không khai báo bị phạt nặng |

Từ 01/02/2026, Thông tư 121/2025/TT-BTC (sửa Thông tư 38/2015 và 39/2018) còn yêu cầu khai mã sản phẩm và mã nguyên liệu theo thực tế quản trị sản xuất — khai lệch càng dễ bị soi khi đối chiếu định mức, nên doanh nghiệp cần chuẩn hoá ngay từ khâu nhập.
6. Tự nhập nguyên liệu thay vì nhận từ nước ngoài có được miễn thuế?
Được. Nhiều doanh nghiệp mới nhầm rằng nguyên liệu gia công phải do bên thuê nước ngoài gửi sang. Thực tế, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự bỏ vốn mua nguyên liệu gia công (nhập khẩu hoặc mua nội địa) để thực hiện hợp đồng gia công và vẫn được miễn thuế. Điều kiện duy nhất là nguyên liệu đó thực tế được dùng để gia công ra sản phẩm xuất khẩu theo hợp đồng và được khai báo đầy đủ trên tờ khai nhập khẩu (mã E31).
7. Câu hỏi thường gặp
Nhập nguyên liệu gia công có phải nộp thuế nhập khẩu không?
Không, nếu đủ điều kiện. Nguyên liệu nhập để gia công hàng xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu theo Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, với điều kiện có hợp đồng, có cơ sở sản xuất và quyết toán đầy đủ.
Mã loại hình nhập nguyên liệu gia công là gì?
Là E31 (nhập nguyên liệu để gia công). Khai nhầm sang A11 (nhập kinh doanh) sẽ bị tính thuế ngay trên tờ khai.
Doanh nghiệp tự mua nguyên liệu có được miễn thuế không?
Có. Bên nhận gia công tự bỏ tiền mua nguyên liệu vẫn được miễn thuế, miễn là nguyên liệu thực tế dùng để gia công hàng xuất khẩu và khai đúng mã E31.
Nguyên liệu gia công dùng không hết thì xử lý thế nào?
Phần nguyên liệu gia công dư hoặc dùng sai mục đích (bán nội địa) phải kê khai nộp thuế nhập khẩu tương ứng; không khai báo sẽ bị phạt và truy thu khi hậu kiểm.
Chứng từ nguyên liệu gia công phải lưu bao lâu?
Tối thiểu 5 năm để phục vụ kiểm tra sau thông quan. Thiếu chứng từ khi bị thanh tra là rủi ro pháp lý lớn.
8. Kết luận
Nguyên liệu gia công được miễn thuế nhập khẩu khi doanh nghiệp có hợp đồng đúng quy định, có cơ sở sản xuất, khai đúng mã E31 và quyết toán đầy đủ. Chuẩn bị hồ sơ và thông báo hợp đồng trước lô đầu tiên, giữ định mức nguyên liệu gia công sát thực tế là cách chắc chắn nhất để không bị truy thu.
Biên soạn: Đội ngũ Khai Báo Hải Quan Lê Nguyễn — cập nhật 09/2026.

